🕉ఓం శ్రీమాత్రే నమః 🕉
ఈ అనంత విశ్వంలో అంతర్గతంగా నిండి ఉన్న దివ్య శక్తిని మన మహర్షులు దర్శించగలిగారు. వారి లోతైన అంతర్దృష్టికి, సృష్టికి మూలమైన ఆ పరాశక్తి నుండే వివిధ దేవతలు, శక్తులు, ప్రాణులు ఉద్భవించాయని బోధపడింది. ఈ విశ్వం ఒక మహత్తరమైన గొలుసు లాంటిది, అందులోని ప్రతి లింక్ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని, పనిని కలిగి ఉంటుంది. సరిగ్గా మానవ శరీరంలోని ప్రతి అవయవానికీ ఒక స్థానం, ఒక విధి ఉన్నట్లే, విశ్వంలోని ప్రతి దేవతకూ నిర్దిష్టమైన స్థానాలు, చేయాల్సిన పనులు నిర్ణయించబడి ఉన్నాయి. ఈ దేవతలకు యంత్రం ఒక రూపమైతే, మంత్రం వాటిని ఆవాహన చేసే నాద రూపం. వేదవాక్కుల ద్వారా ఈ దేవతలు ప్రత్యక్షమై అనుగ్రహిస్తారని గ్రహించిన మన మహర్షులు, మనకు మంత్ర, యంత్ర శాస్త్రాలను అనుగ్రహించారు. వేదానికి మూలం నాదం; దాని నుండే బీజాక్షరాలు ఉద్భవించి, మంత్రాలుగా శక్తిని సంతరించుకున్నాయి.
యంత్రం, శక్తి, మరియు సృష్టి తత్వాలు
యంత్రం అంటే ఆరాధించే దేవత యొక్క శక్తి స్వరూపం. ఆ దేవతాశక్తి ఆ యంత్ర రూపంలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది. మన ప్రాచీన రుషులు ఈ శక్తిని మూడు రకాలుగా విభజించారు:
ఇచ్ఛాశక్తి: ఏదైనా పని చేయాలనే కోరిక, సంకల్పం. ఇది సృష్టికి తొలి అడుగు.
జ్ఞానశక్తి: ఆ పనిని ఎలా చేయాలో ఆలోచించడం, ప్రణాళిక వేయడం, అవగాహన చేసుకోవడం.
క్రియాశక్తి: ఇచ్ఛ, జ్ఞానం మేళవించిన తర్వాత కార్యాచరణలో పెట్టడం, సృజనాత్మకతను వెలికితీయడం.
సృష్టికర్త దేనిని సృష్టించాలన్నా ఈ మూడు శక్తుల సమ్మేళనం తప్పనిసరి. ఈ చరాచర సృష్టి అంతా ఈ మూడు శక్తుల కలయికే. శ్రీ చక్రంలోని మూడు కేంద్ర బిందువులలో కొలువైన కామేశ్వరి, వజ్రేశ్వరి, భగమాలిని దేవతలు ఈ మూడు శక్తులను సూచిస్తారు. ఆధునిక విజ్ఞాన శాస్త్రం కూడా ప్రతి పదార్థం శక్తి రూపాంతరమేనని అంగీకరిస్తోంది. మన మహర్షులు ఈ మూడు శక్తుల ఐక్యతనే ప్రకృతి, పరాశక్తి, అవ్యక్తం, శుద్ధమాయ అని పేర్కొన్నారు. అంటే యావత్ సృష్టికి తల్లి, మూలం ఈ ఇచ్ఛా, జ్ఞాన, క్రియాశక్తుల సమ్మేళనమైన పరాశక్తే. ఆమెయే త్రిమూర్తులకు, ఇతర దేవతలకు వారి విధి నిర్వహణకు అవసరమైన శక్తులను ప్రసాదిస్తుంది.
పరబ్రహ్మం నుండి పరాబిందువు వరకు: శ్రీ చక్ర ఆవిర్భావం
అస్తిత్వంలో ఉండేది బ్రహ్మమొక్కటే – సత్, చిత్, ఆనంద స్వరూపమైనది. అది చలనం లేనిది, నిశ్చలమైనది. అయితే, దానిలోని విశేషం ఏమిటంటే, అది చేతనం అనే బీజాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
కేవలం కాంతి (ప్రకాశ) రూపంలో ఉన్న బ్రహ్మంలో ఏర్పడిన మొదటి కదలికను ‘విమర్శ’ (ఆలోచన) అన్నారు. తాంత్రిక శాస్త్రంలో, కాంతిని పరమశివునిగా, విమర్శను పరాశక్తిగా భావిస్తారు. ప్రకాశ స్వరూపమైన బ్రహ్మంలో ఏర్పడిన ఈ ప్రథమ కదలిక వల్ల నాదం (ప్రథమ ధ్వని) ఏర్పడింది. ఈ ప్రథమ నాదం సూక్ష్మరూపమైన బిందువుగా రూపొందింది. ఈ బిందువులోనే శివశక్తుల అద్భుత విజృంభణ కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. దీనినే "పరాబిందువు" అంటారు. ఇందులో కామేశ్వర, కామేశ్వరీ స్వరూపాలు అంతర్లీనంగా ఉంటాయి. ఈ బిందువే మూల ప్రకృతి, దీనికే సర్వానందమయ చక్రం అని పేరు. శ్రీ చక్రానికి ఇది ఆధారం. సృష్టికి కావలసిన సమస్త శక్తి ఈ పరాబిందువునందే బీజప్రాయంగా ఉంటుంది. సృష్టి ఆవిర్భావం కోసం ఈ పరాబిందువు కొంత క్రిందికి వచ్చి శబ్ద బ్రహ్మముగా మారుతుంది. ఇది, రెండు బద్దలు ఉన్నప్పటికీ బయటి పొట్టు వల్ల ఒకటిగా కనిపించే విత్తనంలా, శివశక్తులు ఒకటిగా కలిసి ఉన్న స్థితిని సూచిస్తుంది.
శ్రీ చక్రం - పరదేవత యొక్క అభివ్యక్తి
ఒకటిగా ఉన్న పరాబిందువు నుండి మూడు బిందువులు ఏర్పడ్డాయి:
శివశక్తులు ఒకటిగా ఉన్న 'బిందువు'
అచేతనంగా ఉన్న 'శివుడు'
చేతనా స్వరూపమైన 'శక్తి'
ఈ మూడు బిందువులే త్రిగుణాత్మకం (సత్వ, రజో, తమో గుణాలు), త్రిపుటల (జ్ఞాత, జ్ఞానం, జ్ఞేయం; కర్త, కర్మ, క్రియ) సమ్మేళనం, త్రిపురాలలోని మొదటి త్రికోణం. ఇది శివపార్వతుల ఏకరూపమైన అర్థనారీశ్వరతత్త్వాన్ని సూచిస్తుంది. మనం పరాశక్తి యొక్క శుద్ధ స్వరూపాన్ని దర్శించలేం, కనీసం ఊహించలేం. కాబట్టి, శక్తి మాత తన మొదటి రూపంగా శ్రీ చక్రాన్ని నిర్మించి, తదుపరి అనేక దేవీ రూపాలను స్వీకరించి, మనకు ఉపాసనా సౌలభ్యాన్ని కల్పించింది. శ్రీ చక్రంతో ఈ సకల చరాచర జగత్తుకు, నామరూపాలకు, పదార్థాలకు సమన్వయం కలుగుతుంది.
పరాశక్తికి, శ్రీ చక్రానికి ఏ మాత్రం భేదం లేదు. శ్రీ దేవియే శ్రీ చక్రము. శ్రీమాత, శ్రీ విద్య, శ్రీ చక్రములు వేరు వేరు కాదని, ఈ మూడూ ఒకే పరబ్రహ్మ స్వరూపమని శ్రీ లలితా సహస్రనామ స్తోత్రం తెలియజేస్తోంది. శ్రీ చక్రంలో లలితాదేవి ఎల్లప్పుడూ నివసించి ఉంటుంది.
శ్రీ చక్ర నిర్మాణం: తొమ్మిది ఆవరణలు
శ్రీ చక్రం బిందువు, త్రికోణం, అష్టకోణ చక్రం, అంతర్దశారము - బహిర్దశారమను దశత్రికోణ చక్రం, చతుర్దశారము, అష్ట దళ పద్మము, షోడశ దళ పద్మము, భూపురము అను తొమ్మిది ఆవరణలతో కూడినది.
శ్రీ చక్రంలో మొత్తం 43 త్రిభుజాలు, 24 పద్మాలు, బిందువుతో కలిపి 7 వృత్తాలు ఉంటాయి.
శ్రీ చక్రంలోని తొమ్మిది చక్రాలను (శివచక్ర, శక్తిచక్రాలను) నవయోనులు అని వ్యవహరిస్తారు.
త్రికోణం, అష్ట కోణం, దశ కోణద్వయం (అంతర్దశార, బహిర్దశార), చతుర్దశ కోణాలు - ఈ ఐదు శక్తి కోణాలు.
బిందువు, అష్ట దళం, షోడశ దళం, చతురస్రం (భూపురం) - ఈ నాలుగు శివ చక్రాలు.
శ్రీ చక్రంలోని నవావరణలు ఆరోహణ క్రమంలో ఇవి:
భూపుర త్రయం: త్రైలోక్య మోహన చక్రం (అణిమాది సిద్ధులు)
షోడశ దళ పద్మం: సర్వాశా పరిపూర చక్రం
అష్ట దళ పద్మం: సర్వ సంక్షోభిణీ చక్రం
చతుర్దశారము: సర్వ సౌభాగ్య చక్రం
బహిర్దశారము: సర్వార్థ సాధక చక్రం
అంతర్దశారము: సర్వ రక్షాకర చక్రం
అష్ట కోణము: సర్వ రోగహర చక్రం
త్రి కోణము: సర్వ సిద్ధిప్రదా చక్రం
బిందువు: సర్వానందమయ చక్రం
ప్రతి ఆవరణలోనూ ప్రత్యేక దేవతలు ఉంటారు. వారికి సంబంధించిన ప్రత్యేక బీజ మంత్రాలు ఉంటాయి. శ్రీదేవీ ఖడ్గమాల స్తోత్రంలో ఈ ఆవరణలు, దేవతలు, గురువులు వివరంగా వర్ణించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు, మొదటి ఆవరణలోని త్రైలోక్య మోహన చక్రంలో అణిమాది సిద్ధులు ఉంటారు, ఇవి మనలోని వివిధ రకాలైన మానసిక ప్రవృత్తులకు ప్రతీకలు.
శ్రీ చక్రం: పవిత్ర జ్యామితి రహస్యాలు (Sacred Geometry)
శ్రీ చక్రం కేవలం రేఖాచిత్రం కాదు, అది విశ్వ సృష్టికి మూలమైన పవిత్ర జ్యామితికి (Sacred Geometry) ప్రతీక. దీనిలోని ప్రతి గీత, ప్రతి కోణం, ప్రతి వృత్తం గూఢమైన ఆధ్యాత్మిక అర్థాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
బిందువు (The Bindu): శ్రీ చక్రానికి కేంద్రమైన బిందువు, సమస్త సృష్టికి మూలమైన పరబ్రహ్మాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది చలనరహితమైన, నిశ్చలమైన, అపరిమితమైన శక్తి కేంద్రం. ఇక్కడి నుండే సృష్టి వ్యక్తమవుతుంది, తిరిగి ఇక్కడికే లయమవుతుంది. యోగ దృష్టిలో, ఇది సహస్రార చక్రంలోని ఆత్మ కేంద్రం.
త్రిభుజాలు (Triangles): శ్రీ చక్రంలో పరస్పరం ఖండించుకునే 9 త్రిభుజాలు ఉంటాయి.
నాలుగు పైకి చూసే త్రిభుజాలు (శివ కోణాలు): ఇవి శివ తత్వాన్ని, పురుష శక్తిని, చైతన్యాన్ని, స్థిరత్వాన్ని, ఊర్థ్వ ముఖ ప్రయాణాన్ని సూచిస్తాయి.
ఐదు క్రిందికి చూసే త్రిభుజాలు (శక్తి కోణాలు): ఇవి శక్తి తత్వాన్ని, స్త్రీ శక్తిని, సృజనాత్మకతను, చలనాన్ని, అధో ముఖ ప్రవాహాన్ని (సృష్టి విస్తరణ) సూచిస్తాయి.
ఈ శివ-శక్తి త్రిభుజాల పరస్పర ఖండనం వల్ల మొత్తం 43 త్రిభుజాలు ఏర్పడతాయి. ఈ ఖండనాలు సృష్టిలోని ద్వంద్వ శక్తుల (ద్వంద్వాల) ఐక్యతను, సమతుల్యతను, సృష్టి యొక్క నిరంతర ఆవిర్భావాన్ని సూచిస్తాయి.
పద్మాలు (Lotuses): శ్రీ చక్రంలో ఉన్న పద్మాలు ఆత్మ వికాసాన్ని, శుద్ధతను, జ్ఞానోదయాన్ని సూచిస్తాయి. ప్రతి దళం (రేక) ఒక్కో నిర్దిష్ట శక్తిని, ప్రాణాన్ని, లేదా ఆధ్యాత్మిక గుణాన్ని సూచిస్తుంది.
భూపురం (The Outer Square): బాహ్య చతురస్రం (భూపురం) శ్రీ చక్రాన్ని పరిరక్షించే కవచం వలె ఉంటుంది. ఇది భౌతిక ప్రపంచాన్ని, ప్రాపంచిక అస్తిత్వాన్ని, నాలుగు దిశలను సూచిస్తుంది. యోగ సాధనలో ఇది స్థూల శరీరం యొక్క పరిమితులను దాటి ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణానికి సిద్ధపడటాన్ని సూచిస్తుంది.
ఈ జ్యామితి రూపాలు విశ్వంలోని సూక్ష్మ కంపనాలను, శక్తి నమూనాలను ప్రతిబింబిస్తాయి. శ్రీ చక్ర దర్శనం, ధ్యానం ద్వారా సాధకుడు ఈ విశ్వ సృష్టి రహస్యాలను, తన అంతర్గత శక్తులను అవగాహన చేసుకోగలడు.
మానవ దేహమే శ్రీ చక్రం: అంతర్గత ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం
ఆది పరాశక్తి - శ్రీ చక్రం – మానవ శరీరం ఈ జగత్తులోని సకల తత్వాలు, భువనాలు, పరమశివుడు, పరాశక్తి అన్నీ మానవుని లోపల కూడా ఉన్నాయన్నది ఆశ్చర్యకరమైన సత్యం. మానవ శరీరాన్ని స్థూలంగా రెండు భాగాలుగా చూస్తే – నాభి నుండి పై భాగం ఊర్థ్వలోకమని, క్రింది భాగం అధోలోకమని, ఈ రెండింటినీ కలిపే వెన్నెముకను మేరుదండమని అంటారు. శ్రీ చక్రాన్ని కూడా మేరువు అంటాము, ఇది భూమికి ఇరుసు వంటిది. పరాశక్తి దివ్యస్వరూప కాంతులతో జగత్తంతా ఎలా ప్రకాశవంతమవుతుందో, మన మేరుదండంలోని కుండలినీ శక్తిచేత శరీరమంతా చైతన్యమవుతుంది.
మనలో ఆత్మ ఉందని అంగీకరించినట్లే, మన శరీర నిర్మాణ ప్రాధాన్యతను కూడా గుర్తించాలి. నవావరణాత్మకమైన శ్రీ చక్రానికి, మానవ శరీరానికి తేడా లేదని శాస్త్రాలు ఘోషిస్తున్నాయి. శ్రీ చక్రాన్ని ఆరాధిస్తే అన్ని దేవతామూర్తులను ఆరాధించినట్లేనని తంత్ర శాస్త్రం చెబుతోంది. శ్రీ అంటే శుభకరమైనది. దీనిని నవచక్రం, వియత్చక్రం, నవయోనిచక్రం అని కూడా అంటారు. చక్రం ఎప్పుడూ పరిభ్రమిస్తుంది, దీనికి ఆద్యంతాలు ఉండవు. కేంద్ర బిందువు నుండి పరిధి వరకు ఎక్కడ కొలిచినా సమానంగా ఉంటుంది. చక్రారాధన ప్రతిమారాధన కన్నా శక్తివంతమైనది. మంత్రం వలె యంత్రం కూడా మహత్తు కలదే.
దేహో దేవాలయః ప్రోక్తో జీవో దేవస్సనాతనః త్యజేదజ్ఞాన నిర్మాల్యం సోహంభావేన పూజయేత్!
అంటే, "శరీరమే దేవాలయము. జీవుడే అక్కడి సనాతన దేవుడు. అజ్ఞానమనే మాలిన్యాన్ని త్యజించి, 'ఆ దేవుడే నేను' అనే భావనతో పూజించాలి."
కాబట్టి సాధకుని ధ్యానం, పూజ, భావన బాహ్యము నుండి లోనికి చొచ్చుకొనిపోయి, అంతిమంగా ఆత్మను చేరుకోవాలి. విశ్వంలోని శక్తులన్నీ ఈ నవావరణల ద్వారా మానవుని పంచకోశములందు (అన్నమయ, ప్రాణమయ, మనోమయ, విజ్ఞానమయ, ఆనందమయ కోశాలు) ఇమిడి ఉన్నాయి. శ్రీ చక్రంలోని ప్రతి ఆవరణ, మనలోని ఒక్కో కోశం లేదా మానసిక, ప్రాణిక స్థితులకు ప్రతీక.
నిరంతర సాధన మార్గం: ఆత్మ సాక్షాత్కారం వైపు
శ్రీ చక్రాన్ని మన శరీరంతో పోల్చి చూస్తే, శ్రీ లలితాదేవి దర్శనం ఎంత దుర్లభమో అనిపిస్తుంది. మనలోని కర్మేంద్రియాలు, జ్ఞానేంద్రియాల వెంట పరుగెత్తే మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారాలు, మమకారాలు, కామోద్రేకాలు, శృంగారాది నవరసాలు, జాగ్రత్ (మెలకువ), స్వప్న (కల), సుషుప్తి (నిద్ర) అవస్థలు - వీటిని నడిపే సత్వ, రజ, తమోగుణాలు – వీటన్నిటినీ ఆ శ్రీదేవి విభూతులుగా గ్రహించి, వీటన్నిటినీ దాటి బిందుస్థానానికి చేరుకోగానే, అక్కడ అద్వితీయమైన, సచ్చిదానంద రూపమైన, సస్వరూపానుభవం కలుగుతుంది. అదే శ్రీమాత దర్శనం, ఆత్మ సాక్షాత్కారం.
త్రైలోక్య మోహన చక్రం నుండి సర్వానందమయ చక్రం వరకు మనం ఎక్కవలసిన మెట్లు, తొలగించుకోవలసిన తెరలు, అనుభవించవలసిన సుఖదుఃఖాలు అన్నీ శ్రీ చక్రంలో వలె మనలోనూ ఉంటాయి. ఈ ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణంలో అడ్డంకులు పూర్తిగా తొలగవు. మనమే జాగ్రత్తగా, నెమ్మదిగా వాటిని దాటుకుపోవాలి. వాటిని లేకుండా చేయలేం, కానీ వాటి ప్రభావం నుండి బయటపడగలం. ఇందుకే త్యాగరాజస్వామి కూడా "తెర తీయగ రాదా" అని ప్రార్థించారు తప్ప, "తెర లేకుండా చేయి" అని అనలేదు.
మనలోని ప్రాపంచికమైన ముప్పై ఆరు తత్వాలు, త్రిపుటలు, నవావరణలను నిర్లిప్తతతో, నిష్కామంగా, నిస్వార్థంగా అనుభవిస్తూ, గమ్యాన్ని చేరుకోవడానికి నిరంతర సాధన చేయడమే ఏకైక మార్గం. శ్రీ చక్ర ఉపాసన, ఒక యోగి తన శరీరంలో కుండలినీ శక్తిని జాగృతం చేసి చక్రాలను దాటుకుంటూ సహస్రారానికి చేరుకునే ప్రయాణంతో సమానం. ఈ ప్రయాణం మనలోని దివ్యత్వాన్ని ఆవిష్కరించి, సచ్చిదానంద స్థితిని అనుభూతింపజేస్తుంది.
