పద్యం - 10 (మహా పాపాల కంటే ఘోరమైన పాపం)
సీ. అర్థివాండ్రకునీక హానిఁ జేయుటకంటెఁ
దెంపుతో వసనాభిఁ దినుట మేలు
ఆఁడుబిడ్డల సొమ్ములపహరించుటకంటె
బండఁ గట్టుక నూతఁ బడుట మేలు
పరులకాంతలఁ బట్టి బల్మిఁ గూడుటకంటె
బడబాగ్ని కీలలఁ బడుట మేలు
బ్రతుకఁ జాలక దొంగపనులు చేయుటకంటెఁ
గొంగుతో ముష్టెత్తుకొనుట మేలు
తే. జలజదళనేత్ర నీ భక్తజనులతోడి
జగడమాడెడు పనికంటెఁ జావు మేలు
భూషణవికాస! శ్రీధర్మపురనివాస!
దుష్టసంహార! నరసింహ దురితదూర!
ప్రతి పదార్థం
అర్థివాండ్రకున్ = యాచించేవారికి, అడిగినవారికి ఈక హానిన్ చేయుట కంటెన్ = ఇవ్వకపోగా, హాని చేయడం కంటే తెంపుతో = తెగించి, ధైర్యం చేసి వసనాభిన్ తినుట మేలు = విషాన్ని తినడం మంచిది ఆఁడుబిడ్డల సొమ్ములు = ఆడపిల్లల ఆభరణాలను (స్త్రీధనాన్ని) అపహరించుట కంటెన్ = దొంగిలించడం కంటే బండన్ కట్టుక = బండరాయిని కట్టుకుని నూతన్ పడుట మేలు = బావిలో దూకడం మంచిది పరుల కాంతలన్ పట్టి = ఇతరుల భార్యలను పట్టుకుని బల్మిన్ కూడుట కంటెన్ = బలవంతంగా వారితో సంగమించడం కంటే బడబాగ్ని కీలలన్ పడుట మేలు = సముద్రంలోని బడబాగ్ని జ్వాలలలో పడటం మంచిది బ్రతుకన్ చాలక = జీవించలేక దొంగపనులు చేయుట కంటెన్ = దొంగతనాలు చేయడం కంటే కొంగుతో ముష్టి ఎత్తుకొనుట మేలు = కొంగు చాచి భిక్షమెత్తుకోవడం మంచిది జలజదళనేత్ర! = పద్మదళముల వంటి కన్నులు కలవాడా! నీ భక్తజనులతోడి = నీ భక్తులతో జగడము ఆడెడు పని కంటెన్ = గొడవపడే పని కంటే చావు మేలు = చనిపోవడమే మంచిది (మకుటం) = (మొదటి పద్యంలోని మకుటమే పునరావృతం)
తాత్పర్యం
ఓ పద్మాక్షా, నరసింహ స్వామీ! యాచకులకు దానం చేయకపోగా, వారికి హాని తలపెట్టడం కన్నా విషం తిని చావడం మేలు. ఆడపిల్లల సొమ్మును అపహరించడం కన్నా బండరాయి కట్టుకుని బావిలో దూకడం మేలు. పరస్త్రీలను బలాత్కరించడం కన్నా బడబాగ్నిలో పడి మరణించడం మేలు. బ్రతకడం కోసం దొంగతనాలు చేయడం కన్నా, భిక్షమెత్తుకుని జీవించడం మేలు. వీటన్నింటికన్నా ముఖ్యంగా, నీ భక్తులతో వాదనకు దిగడం, గొడవపడటం కన్నా చనిపోవడమే ఉత్తమం.
విశ్లేషణ
ఈ పద్యం సమాజంలోని ఘోరమైన పాపాలను ఏకరువు పెట్టి, వాటన్నింటి కన్నా భగవద్భక్తులను నిందించడం (భాగవతాపచారం) అత్యంత ఘోరమైన పాపమని కవి నిర్ద్వంద్వంగా ప్రకటిస్తున్నాడు.
1. ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు:
భాగవతాపచారం: ఇది ఈ పద్యానికి ఆత్మ వంటిది. శాస్త్రాల ప్రకారం, భగవంతుని నిందించినా ఆయన సహించగలడేమో గానీ, తన భక్తులను నిందించిన వారిని ఎన్నటికీ క్షమించడు. ఎందుకంటే భగవంతుడు భక్తపరాధీనుడు. భక్తులతో గొడవపడటం కన్నా చావు మేలు అనడంలో, ఆ పాపం యొక్క తీవ్రత ఎంతటిదో అర్థం చేసుకోవచ్చు. ఇది దుర్వాసుడు అంబరీషుని శపించబోయి తానే భంగపడిన కథను గుర్తు చేస్తుంది.
2. వైరాగ్య విశేషాలు:
పాపం పట్ల జుగుప్స: కవి ఈ పద్యంలో మహా పాపాలను, వాటికి ప్రత్యామ్నాయంగా ఆత్మహత్యను చూపిస్తున్నాడు. పాపం చేసి బ్రతకడం కన్నా, ఆత్మహత్య మేలు అని చెప్పడం ద్వారా, పాపపు జీవితం పట్ల తీవ్రమైన అసహ్యాన్ని, జుగుప్సను కలిగిస్తున్నాడు. ఈ రకమైన భావన పాపాల నుండి దూరంగా ఉండటానికి, వైరాగ్యాన్ని పెంపొందించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
3. వేదాంత విశేషాలు:
కర్మ సిద్ధాంతం: పద్యంలో చెప్పబడిన ప్రతి పాపం (దానం చేయకపోవడం, దొంగతనం, పరస్త్రీ వ్యామోహం) తీవ్రమైన కర్మ బంధాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఈ కర్మలు అనేక జన్మల పాటు జీవుడిని వెంటాడి దుఃఖాన్ని కలిగిస్తాయి. భాగవతాపచారం వల్ల కలిగే కర్మ ఫలం వాటన్నింటి కన్నా భయంకరమైనదని, అది ఆధ్యాత్మిక పతనానికి దారితీస్తుందని కవి హెచ్చరిస్తున్నాడు.
4. లౌకిక విశేషాలు:
సామాజిక నీతి: ఈ పద్యం ఒక గొప్ప సామాజిక నీతి నియమావళిని నిర్దేశిస్తుంది. దానగుణం, స్త్రీల పట్ల గౌరవం, నిజాయితీ, కష్టపడి జీవించడం వంటివి సమాజ శ్రేయస్సుకు మూలస్తంభాలు. వీటికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించడం సమాజ పతనానికి దారితీస్తుంది.
భిక్షాటన యొక్క గౌరవం: "దొంగపనులు చేయుటకంటెఁ గొంగుతో ముష్టెత్తుకొనుట మేలు" అనే వాక్యం, అధర్మంగా సంపాదించడం కన్నా ధర్మబద్ధమైన పేదరికం గౌరవప్రదమైనదని స్పష్టం చేస్తుంది. ఇది నేటి సమాజానికి కూడా ఎంతో అవసరమైన సందేశం.
5. యోగ విశేషాలు:
యమ-నియమాలు: అష్టాంగ యోగంలోని మొదటి రెండు అంగాలు యమ-నియమాలు. ఈ పద్యంలో చెప్పబడిన పాపాలన్నీ అహింస (హాని చేయుట), అస్తేయం (దొంగతనం), బ్రహ్మచర్యం (పరస్త్రీ వ్యామోహం), అపరిగ్రహం (అవసరానికి మించి ఆశించడం) వంటి యమాలకు పూర్తి విరుద్ధమైనవి. భాగవతాపచారం అనేది వాక్కు ద్వారా, మనస్సు ద్వారా చేసే తీవ్రమైన హింస. ఈ యమాలను పాటించకుండా యోగ మార్గంలో ఒక్క అడుగు కూడా ముందుకు వేయలేరు.
6. అదనపు విశేషాలు:
తులనాత్మక తీవ్రత (Comparative Intensity): కవి ఒక పాపాన్ని చెప్పి, దానికన్నా ఆత్మహత్య మేలు అని చెప్పడం ఒక ఎత్తు. కానీ చివరికి, ఆ మహా పాపాలన్నింటినీ ఒకవైపు పెట్టి, భక్తులతో గొడవపడటాన్ని మరొక వైపు పెట్టి, రెండవదే ఘోరమైనదని చెప్పడం ద్వారా "భాగవతాపచారం" యొక్క తీవ్రతను అత్యున్నత స్థాయికి తీసుకువెళ్ళాడు. ఇది కవి యొక్క అద్భుతమైన నిర్మాణ చాతుర్యానికి నిదర్శనం
శనగల శేషాంజనేయ గోపాల్,
జిల్లాపరిషత్ ఉన్నత పాఠశాల, మందడం, గుంటూరు జిల్లా.
