పద్యం - 24 (పశ్చాత్తాపం మరియు పాపపు ఒప్పుకోలు)
సీ. అతిశయంబుగఁ గల్లలాడనేర్చితిఁగాని
పాటిగా సత్యముల్ పలుకనేర
సత్కార్య విఘ్నముల్ సలుప నేర్చితిఁగాని
యిష్ట మొందఁగ నిర్వహింపనేర
నొకరి సొమ్ముకు దోసిలొగ్గ నేర్చితిఁగాని
చెలువుగా ధర్మంబు సేయనేర
ధనము లియ్యంగ వద్దనఁగ నేర్చితిఁ గాని
శీఘ్ర మిచ్చెడునట్లు చెప్పనేరఁ
తే. బంకజాతాక్ష! నే నతిపాతకుఁడను
దప్పులన్నియు క్షమియింపఁ దండ్రి వీవె!
భూషణవికాస! శ్రీధర్మపురనివాస!
దుష్టసంహార! నరసింహ దురితదూర!
ప్రతి పదార్థం
అతిశయంబుగన్ + కల్లలు + ఆడన్ + నేర్చితిన్ + కాని = గొప్పగా అబద్ధాలు చెప్పడం నేర్చుకున్నాను కానీ పాటిగా సత్యముల్ + పలుకన్ + నేరన్ = నియమంగా నిజాలు మాట్లాడలేను సత్కార్య విఘ్నముల్ + సలుపన్ + నేర్చితిన్ + కాని = మంచి పనులకు ఆటంకాలు కల్పించడం నేర్చుకున్నాను కానీ ఇష్టము + ఒందఁగన్ + నిర్వహింపన్ + నేరన్ = ఇష్టపడి వాటిని నేను చేయలేను ఒకరి సొమ్ముకున్ + దోసిలి + ఒగ్గన్ + నేర్చితిన్ + కాని = ఇతరుల ధనం కోసం చేతులు చాపడం నేర్చుకున్నాను కానీ చెలువుగా ధర్మంబు + చేయన్ + నేరన్ = అందంగా, మనస్ఫూర్తిగా దానం చేయలేను ధనములు + ఇయ్యంగ వద్దు + అనఁగన్ + నేర్చితిన్ + కాని = (ఇతరులు దానం చేస్తుంటే) "డబ్బు ఇవ్వద్దు" అని చెప్పడం నేర్చుకున్నాను కానీ శీఘ్రము + ఇచ్చెడునట్లు + చెప్పన్ + నేరన్ = "త్వరగా ఇవ్వండి" అని ప్రోత్సహించడం చేతకాదు పంకజాత + అక్ష! = పద్మముల వంటి కన్నులు గలవాడా! నేను + అతిపాతకుఁడను = నేను చాలా గొప్ప పాపిని తప్పులు + అన్నియున్ + క్షమియింపన్ = నా తప్పులన్నింటినీ క్షమించడానికి తండ్రి వీవె! = తండ్రివి నీవే కదా! (మకుటం) = (మొదటి పద్యంలోని మకుటమే పునరావృతం)
తాత్పర్యం
ఓ పద్మాక్షా, నరసింహ స్వామీ! నేను గొప్పగా అబద్ధాలు చెప్పడం నేర్చుకున్నాను కానీ, నిజం పలకడం లేదు. మంచి పనులకు ఆటంకాలు కల్పించడం నేర్చుకున్నాను కానీ, వాటిని ఇష్టంగా చేయడం లేదు. ఇతరుల ధనానికి ఆశపడటం నేర్చుకున్నాను కానీ, దానం చేయడం లేదు. ఎవరైనా దానం చేస్తుంటే "ఇవ్వద్దు" అని చెప్పడం నేర్చుకున్నాను కానీ, "ఇవ్వండి" అని ప్రోత్సహించడం లేదు. నేను మహా పాపిని. నా తప్పులన్నింటినీ క్షమించవలసిన తండ్రివి నీవే!
విశ్లేషణ
1. భక్తి విశేషాలు: పశ్చాత్తాప భక్తి మరియు సంపూర్ణ శరణాగతి
పాపపు ఒప్పుకోలు (Confession): ఇటువంటి నిజాయితీతో కూడిన పశ్చాత్తాపమే భగవంతుని కరుణను ఆకర్షిస్తుంది.
భగవంతునితో సంబంధ స్థాపన: "దప్పులన్నియు క్షమియింపఁ దండ్రి వీవె!" అనే వాక్యంలో సంపూర్ణ శరణాగతి కనిపిస్తుంది.
2. మానసిక విశ్లేషణ (Psychological Analysis):
ఆత్మ పరిశోధన (Self-Introspection): తనలోని ప్రతికూల లక్షణాలను గుర్తించి, వాటిని అంగీకరించడం అనేది గొప్ప మానసిక పరిపక్వతకు నిదర్శనం.
విముక్తి (Catharsis): తన పాపాలను ఒప్పుకోవడం ద్వారా, భక్తుడు తన మనస్సుపై ఉన్న భారాన్ని, అపరాధ భావనను దించుకుని, చిత్తశుద్ధికి మార్గం సుగమం చేసుకుంటాడు.
3. యోగ విశేషాలు: యమ నియమాల ఉల్లంఘన మరియు చక్రాలపై ప్రభావం పతంజలి మహర్షి చెప్పిన అష్టాంగ యోగంలోని మొదటి అంగమైన 'యమ' నియమాలను తాను ఎలా ఉల్లంఘిస్తున్నాడో, దానివల్ల కలిగే పరిణామాలేమిటో కవి పరోక్షంగా ఒప్పుకుంటున్నాడు.
సత్యం: "కల్లలాడనేర్చితిఁ" అనడం ద్వారా 'సత్య' పాలనను ఉల్లంఘించానని చెబుతున్నాడు.
ప్రభావితమయ్యే చక్రం: విశుద్ధి చక్రం (Throat Chakra). ఇది సత్యానికి, భావ వ్యక్తీకరణకు కేంద్రం.
భావోద్వేగ ప్రభావం: అబద్ధాలాడటం వల్ల ఈ చక్రం నిరోధించబడి (block), స్వేచ్ఛగా తమను తాము వ్యక్తీకరించుకోలేకపోవడం, ఇతరుల అభిప్రాయాలకు భయపడటం, సృజనాత్మకత తగ్గడం వంటి మానసిక సమస్యలు కలుగుతాయి.
శారీరక ప్రభావం: దీర్ఘకాలికంగా ఇది గొంతు నొప్పి, థైరాయిడ్ సమస్యలు, టాన్సిల్స్, మెడనొప్పి, వినికిడి సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.
అపరిగ్రహం: "ఒకరి సొమ్ముకు దోసిలొగ్గ నేర్చితిఁ" అనడం ద్వారా 'అపరిగ్రహ' (పేరాశ లేకపోవడం) నియమాన్ని మీరానని అంగీకరిస్తున్నాడు.
ప్రభావితమయ్యే చక్రాలు: మూలాధార చక్రం (Root Chakra) మరియు మణిపూరక చక్రం (Solar Plexus Chakra).
భావోద్వేగ ప్రభావం: పేరాశ వెనుక అభద్రతాభావం (మూలాధారం), ఆత్మన్యూనత (మణిపూరకం) ఉంటాయి. దీనివల్ల నిరంతరం భయం, ఆందోళన, అసూయ, అసంతృప్తి వంటి భావోద్వేగాలు కలుగుతాయి.
శారీరక ప్రభావం: మూలాధార చక్ర నిరోధం వల్ల నడుము నొప్పి, కాళ్ళ నొప్పులు, మలబద్ధకం వంటివి, మణిపూరక చక్ర నిరోధం వల్ల అజీర్తి, గ్యాస్, అల్సర్లు, కాలేయ సమస్యలు, మధుమేహం వంటివి సంభవించే అవకాశం ఉంది.
అహింస: "సత్కార్య విఘ్నముల్ సలుప నేర్చితిఁ" అనడం ద్వారా, సమాజ శ్రేయస్సుకు హాని కలిగించే సూక్ష్మమైన 'హింస'కు పాల్పడ్డానని ఒప్పుకుంటున్నాడు. ఈ విధంగా, తన యోగ్యత సున్నా అని, తన ఏకైక ఆధారం భగవంతుని క్షమ మాత్రమేనని భక్తుడు స్పష్టం చేస్తున్నాడు.
