సర్ప సూక్తం - ప్రతి పదార్థ తాత్పర్యాలు
ఈ సూక్తం తైత్తిరీయ సంహితలోని ఒక భాగం. ఇది పైకి సర్పాలకు నమస్కరిస్తున్నట్లు కనిపించినా, అంతరార్థంలో ఇది యోగశక్తి అయిన కుండలినీ మరియు ఆ శక్తికి అధిపతి అయిన సుబ్రహ్మణ్యుని స్తుతించే గొప్ప మంత్రం.
మొదటి మంత్రం
శ్లోకం:
నమో అస్తు సర్పేభ్యో యే కే చ పృథివీమను | యే అంతరిక్షే యే దివి తేభ్యః సర్పేభ్యో నమః | యే ౭ దో రోచసే దివో యే వా సూర్యస్య రశ్మిషు | యేషామప్సు సదః కృతం తేభ్యః సర్పేభ్యో నమః | యా ఇషవో యాతుధానానాం యే వా వనస్పతీగ్ంరను | యే వా ౭ పటేషు శేరతే తేభ్యః సర్పేభ్యో నమః ||
ప్రతి పదార్థం:
- నమః అస్తు సర్పేభ్యః = సర్పములకు నమస్కారము అగుగాక
- యే కే చ పృథివీమ్ అను = ఎవరైతే భూమిని అనుసరించి ఉన్నారో
- యే అంతరిక్షే = ఎవరైతే అంతరిక్షమునందు ఉన్నారో
- యే దివి = ఎవరైతే స్వర్గమునందు ఉన్నారో
- తేభ్యః సర్పేభ్యః నమః = అటువంటి సర్పములన్నింటికీ నమస్కారము
- యే అదో రోచనే దివః = ఎవరైతే స్వర్గలోకము యొక్క ప్రకాశవంతమైన లోకాలలో ఉన్నారో
- యే వా సూర్యస్య రశ్మిషు = ఎవరైతే సూర్యకిరణాలలో వ్యాపించి ఉన్నారో
- యేషాం అప్సు సదః కృతం = ఎవరికైతే జలములయందు నివాసము ఏర్పాటు చేయబడినదో
- తేభ్యః సర్పేభ్యో నమః = అటువంటి సర్పములకు నమస్కారము
- యా ఇషవః యాతుధానానాం = రాక్షసులకు బాణముల వలె ఎవరైతే ఉన్నారో
- యే వా వనస్పతీన్ అను = ఎవరైతే వృక్షములను ఆశ్రయించి ఉన్నారో
- యే వా అవటేషు శేరతే = ఎవరైతే పుట్టలయందు శయనించి ఉన్నారో
- తేభ్యః సర్పేభ్యో నమః = అట్టి సర్పములన్నింటికీ నమస్కారము.
తాత్పర్యం:
భూమి, అంతరిక్షం, స్వర్గం అనే మూడు లోకాలలోనూ, స్వర్గంలోని ప్రకాశవంతమైన లోకాలలో, సూర్యకిరణాలలో, జలాలలో, వృక్షాలలో మరియు పుట్టలలో నివసించే సకల సర్పరూపులకు నా నమస్కారములు. రాక్షసులకు బాణాల వలె భయంకరంగా ఉన్న ఆ సర్పాలకు కూడా నా నమస్కారములు.
యోగ మరియు ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు
ఈ సూక్తంలోని "సర్పం" కేవలం భౌతికమైన పాము కాదు. ఇది యోగశాస్త్రంలో అత్యంత కీలకమైన కుండలినీ శక్తికి ప్రతీక.
- సర్పం మరియు కుండలినీ శక్తి: యోగశాస్త్రం ప్రకారం, ప్రతి మనిషిలోనూ మూలాధార చక్రంలో (వెన్నెముక కింద) కుండలినీ శక్తి ఒక చుట్టుచుట్టుకున్న పాము వలె నిద్రాణంగా ఉంటుంది. ఈ సూక్తం ఆ దివ్యశక్తిని జాగృతం చేయడానికి చేసే ప్రార్థన.
- భూమి, అంతరిక్షం, స్వర్గం: ఇవి కేవలం లోకాలు కావు. యోగపరంగా ఇవి మన శరీరంలోని శక్తి కేంద్రాలైన చక్రాలకు సంకేతం. భూమి మూలాధార చక్రాన్ని, అంతరిక్షం హృదయానికి సంబంధించిన అనాహత చక్రాన్ని, స్వర్గం శిరస్సులో ఉండే సహస్రార చక్రాన్ని సూచిస్తాయి. ఆయా చక్రాలలో సంచరించే ప్రాణశక్తి రూపాలకే ఇక్కడ నమస్కారం చేయబడుతోంది.
- ప్రాణ శక్తి ప్రవాహం: "సర్పం" అంటే సృపృ ధాతువు నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం "పాకడం" లేదా "సంచరించడం". మన శరీరంలోని నాడులలో (శక్తి కాలువలు) ప్రవహించే ప్రాణశక్తి కూడా సర్పం వలె సంచరిస్తుంది. ఈ సూక్తం ఆ ప్రాణశక్తిని శుద్ధి చేసి, సరియైన మార్గంలో (సుషుమ్న నాడి ద్వారా) ప్రవహింపజేయమని చేసే అభ్యర్థన.
- కాల స్వరూపం: సర్పం కాలాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. అనంతమైన కాలానికి ఆదిశేషుడు ప్రతీక. ఈ సూక్తంలో సూర్యరశ్మి, సంవత్సరం వంటి కాల సూచికలు ఉండటం గమనించవచ్చు. ఇది కాలశక్తిని మనకు అనుకూలంగా మార్చమని చేసే ప్రార్థన.
- సుబ్రహ్మణ్య స్వరూపం: సర్పాలకు అధిపతి శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య స్వామి. ఆయనను "సర్పభూషణుడు" అని కూడా అంటారు. కుండలినీ యోగానికి, జ్ఞానానికి ఆయనే అధిపతి. సాధకుడు తనలోని కుండలినీ శక్తిని జాగృతం చేసి, సహస్రారంలో ఉన్న శివునితో ఏకం చేయడానికి చేసే సాధనలో ఎదురయ్యే ఆటంకాలను తొలగించే గురువు సుబ్రహ్మణ్యుడే. అందుకే ఈ సూక్తం చివర "సుబ్రహ్మణ్యోం" అని మూడుసార్లు ఉచ్ఛరించడం ద్వారా, ఈ మొత్తం శక్తి ఆరాధన ఆయనకే అంకితం చేయబడుతుంది.
సాధనా క్రమం
ఈ సూక్తాన్ని నియమబద్ధంగా సాధన చేయడం ద్వారా శారీరక, మానసిక మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రయోజనాలను పొందవచ్చు. ముఖ్యంగా సర్పదోష నివారణకు, కుండలినీ జాగరణకు ఇది చాలా శక్తివంతమైనది.
-
శుచి మరియు సంసిద్ధత:
- సాధనను ప్రారంభించడానికి ముందు స్నానం చేసి, శుభ్రమైన వస్త్రాలు ధరించాలి.
- ఉదయం బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో లేదా సాయంత్రం సంధ్యా సమయంలో సాధన చేయడం శ్రేష్ఠం. మంగళవారం, షష్ఠి తిథి, కృత్తికా నక్షత్రం వంటివి సుబ్రహ్మణ్యునికి ప్రీతిపాత్రమైన రోజులు కనుక ఆ రోజులలో సాధన మరింత ఫలవంతంగా ఉంటుంది.
-
ఆసనం మరియు సంకల్పం:
- ఒక శుభ్రమైన ఆసనంపై (దర్భాసనం లేదా ఉన్ని ఆసనం) తూర్పు లేదా ఉత్తరం ముఖంగా కూర్చోవాలి.
- మొదట విఘ్నేశ్వరుని ప్రార్థించి, మీ గురువును, ఇష్టదైవాన్ని స్మరించుకోవాలి.
- "నాలోని కుండలినీ శక్తి జాగృతమై, ఊర్ధ్వముఖంగా ప్రయాణించి, నాకు ఆత్మజ్ఞానం సిద్ధించుగాక" లేదా "నాకు ఉన్న సర్పదోషాలు నివారణ అగుగాక" అని స్పష్టమైన సంకల్పాన్ని చెప్పుకోవాలి.
-
పారాయణ విధానం:
- సూక్తాన్ని స్పష్టమైన ఉచ్ఛారణతో, స్వరయుక్తంగా పఠించాలి. తెలియకపోతే, గురువు ద్వారా నేర్చుకోవడం ఉత్తమం. లేదా ప్రామాణికమైన ఆడియోను అనుసరించవచ్చు.
- కనీసం 11, 21, 41 లేదా 108 సార్లు పఠించడం సంప్రదాయం.
- పఠించేటప్పుడు, మీ వెన్నెముక కింద ఉన్న మూలాధార చక్రం నుండి ఒక దివ్యమైన సర్పశక్తి పైకి లేచి, ഓരോ చక్రాన్ని దాటుతూ శిరస్సులోని సహస్రారానికి చేరుతున్నట్లు ధ్యానం చేయాలి.
-
నైవేద్యం మరియు ముగింపు:
- పారాయణ పూర్తయ్యాక పాలు, పళ్ళు (ముఖ్యంగా అరటిపండు) లేదా పానకం వంటివి నైవేద్యంగా సమర్పించడం మంచిది.
- చివరగా, సుబ్రహ్మణ్య గాయత్రి లేదా అష్టోత్తర శతనామావళి వంటివి పఠించి, హారతి ఇచ్చి సాధనను ముగించాలి.
- సాధన యొక్క ఫలాన్ని భగవంతునికి అర్పించి, అందరి మంచిని కోరుతూ ప్రార్థించాలి.
సర్ప సూక్తం - రెండవ మంత్రం
శ్లోకం:
ఇదగ్ం సర్పేభ్యో హవిరస్తు జుష్టం | ఆశ్రేషా యేషామనుయంతి చేతః | యే అంతరిక్షం పృథివీం క్షియంతి | తే నస్సర్పాసో హవమాగమిష్ఠాః | యే రోచసే సూర్యస్స్యాపి సర్పాః | యే దివం దేవీమనుసంచరంతి | యేషామాశ్రేషా అనుయంతి కామం | తేభ్యస్సర్పేభ్యో మధుమజ్జుహోమి ||
ప్రతి పదార్థం:
* ఇదం హవిః = ఈ హవిస్సు (హోమంలో వేయబడే పదార్థం)
* సర్పేభ్యః జుష్టం అస్తు = సర్పములకు ప్రీతికరమైనది అగుగాక.
* యేషాం చేతః = ఎవరి యొక్క చైతన్యాన్ని (లేదా సంకల్పాన్ని)
* ఆశ్రేషాః అనుయంతి = ఆశ్రేషా నక్షత్ర దేవతలు అనుసరిస్తారో
* యే అంతరిక్షం పృథివీం క్షియంతి = ఎవరైతే అంతరిక్షంలోనూ, భూమిలోనూ నివసిస్తారో
* తే సర్పాసః = ఆ సర్పములన్నీ
* నః హవం ఆగమిష్ఠాః = మా యొక్క పిలుపును (ఆహ్వానాన్ని) అందుకొని ఇక్కడికి వేంచేయుగాక.
* యే సర్పాః = ఏ సర్పములైతే
* సూర్యస్య రోచసే అపి = సూర్యుని యొక్క ప్రకాశవంతమైన మండలంలో కూడా
* యే దేవీం దివం అనుసంచరంతి = దివ్యమైన స్వర్గలోకంలో సంచరిస్తూ ఉంటాయో
* యేషాం కామం = ఎవరి యొక్క కోరికను
* ఆశ్రేషాః అనుయంతి = ఆశ్రేషా నక్షత్ర దేవతలు అనుసరిస్తాయో
* తేభ్యః సర్పేభ్యః = అటువంటి సకల సర్పములకు
* మధుమత్ జుహోమి = నేను మధురమైన హవిస్సును (తేనెతో కూడిన దానిని) సమర్పిస్తున్నాను (హోమం చేస్తున్నాను).
తాత్పర్యం:
నేను సమర్పించే ఈ హవిస్సు సర్పాలకు ప్రీతికరమగుగాక. ఆశ్రేషా నక్షత్ర దేవతలు ఎవరి చైతన్యాన్ని అనుసరిస్తారో, ఎవరైతే భూమి అంతరిక్షాలలో నివసిస్తారో, ఆ సర్ప దేవతలు మా పిలుపును అందుకొని మా యజ్ఞానికి వేంచేయుగాక. సూర్య మండలంలో ప్రకాశించే సర్పాలకు, దివ్యమైన స్వర్గంలో సంచరించే సర్పాలకు, ఎవరి కోరికలను ఆశ్రేషా నక్షత్రం తీరుస్తుందో, అటువంటి సర్ప దేవతలందరికీ నేను తేనెతో కూడిన ఈ మధురమైన హవిస్సును సమర్పిస్తున్నాను.
యోగ మరియు ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు:
ఈ మంత్రం యొక్క అంతరార్థం చాలా గહનమైనది. ఇది కేవలం బాహ్య యజ్ఞం గురించి మాత్రమే కాక, అంతరంగ యోగ సాధనను సూచిస్తుంది.
* హవిస్సు - సమర్పణ భావన: ఇక్కడ "హవిస్సు" అంటే కేవలం నెయ్యి లేదా ఇతర హోమ ద్రవ్యాలు కాదు. యోగ సాధనలో, సాధకుడు తన అహంకారాన్ని, వాసనలను (పూర్వజన్మ సంస్కారాలు), కోరికలను జ్ఞానాగ్నిలో దహనం చేస్తాడు. "మధుమత్ హవిస్సు" అంటే ప్రేమతో, భక్తితో, మధురమైన భావనతో చేసే ఆత్మ సమర్పణ. ఇది బలవంతంగా కాకుండా, ఇష్టపూర్వకంగా చేసే త్యాగానికి ప్రతీక.
* ఆశ్రేషా నక్షత్రం - కుండలినీ శక్తి: జ్యోతిషశాస్త్రంలో ఆశ్రేషా నక్షత్రానికి అధిదేవతలు సర్పాలు. "ఆశ్రేష" అనే పదానికి "గట్టిగా అల్లుకొనుట" లేదా "ఆశ్రయించుట" అని అర్థం. యోగపరంగా, ఇది మూలాధార చక్రంలో శివలింగాన్ని మూడున్నర చుట్లు చుట్టుకొని నిద్రాణంగా ఉన్న కుండలినీ శక్తికి సంకేతం. ఆ శక్తిని మేల్కొలపడమే ఈ మంత్రం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. "ఆశ్రేషా యేషామనుయంతి చేతః" అంటే, సాధకుని యొక్క చైతన్యం (సంకల్ప బలం) పెరిగేకొద్దీ, ఈ కుండలినీ శక్తి స్పందించి, అతనిని అనుసరిస్తుంది (అంటే జాగృతమవుతుంది).
* సూర్య మండల సంచారం - పింగళా నాడి: "సూర్యుని ప్రకాశంలో సంచరించే సర్పాలు" అంటే, మన శరీరంలోని కుడి వైపున ఉండే పింగళా నాడి (సూర్య నాడి)లో ప్రవహించే ప్రాణశక్తి. ఇది మనలోని క్రియాశీలతకు, వేడికి, తార్కిక ఆలోచనకు ప్రతీక. ఈ నాడిని శుద్ధి చేసి, ప్రాణశక్తిని నియంత్రించమని ప్రార్థించడం దీని అంతరార్థం.
* దివ్యలోక సంచారం - ఊర్ధ్వగతి: "దివ్యమైన స్వర్గంలో సంచరించడం" అనేది కుండలినీ శక్తి మూలాధారం నుండి మేల్కొని, సుషుమ్న నాడి ద్వారా పైకి ప్రయాణించి, శిరస్సులో ఉన్న సహస్రార చక్రాన్ని (దీనినే దివ్యలోకం లేదా బ్రహ్మరంధ్రం అంటారు) చేరడాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది యోగసాధన యొక్క అంతిమ లక్ష్యమైన శివశక్తి ఐక్యానికి సంకేతం.
* హవమాగమిష్ఠాః - సాధకుని ఆహ్వానం: ఇది ఒక శక్తివంతమైన ఆహ్వానం. "మా పిలుపు విని రండి" అని సాధకుడు తనలోని దివ్యశక్తిని ప్రార్థిస్తున్నాడు. ఇది సాధకునికి, తనలోని దైవశక్తికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని బలపరుస్తుంది. సాధకుడు కేవలం యాచించడం లేదు, అధికారం కాకపోయినా ఆర్తితో, ప్రేమతో ఆహ్వానిస్తున్నాడు.
మొత్తం మీద, ఈ మంత్రం సాధకుడు తనలోని సకల ప్రాణశక్తులను (సర్పాలను) నియంత్రించి, వాటిని భక్తి అనే హవిస్సుతో తృప్తిపరిచి, కుండలినీ శక్తిని జాగృతం చేసి, ఊర్ధ్వలోకాలకు తీసుకువెళ్ళమని చేసే ఒక గంభీరమైన యోగ ప్రార్థన.
సర్ప సూక్తం - మూడవ మంత్రం
శ్లోకం:
నిఘృష్వైరసమాయుతైః | కాలైర్హరిత్వమాపన్నైః | ఇంద్రాయాహి సహస్రయుక్ | అగ్నిర్విభ్రాష్టివసనః | వాయుశ్చేతసికద్రుకః | సంవథ్సరో విషూవర్ణైః | నిత్యాస్తే ౭ నుచరాస్తవ | సుబ్రహ్మణ్యోగ్ం సుబ్రహ్మణ్యోగ్ం సుబ్రహ్మణ్యోగ్ం ||
ప్రతి పదార్థం:
* నిఘృష్వైః = బాగా రాపిడి వలన ప్రకాశిస్తున్న (తేజోవంతమైన)
* అసమాయుతైః = సాటిలేని, అసమానమైన
* కాలైః హరిత్వం ఆపన్నైః = (కాల స్వరూపులై) పచ్చని/బంగారు వర్ణాన్ని పొందిన సర్పములతో
* సహస్రయుక్ = వేయింటితో (వేలకొలది శక్తులతో) కూడినవాడవై
* ఇంద్రాయ ఆ యాహి = ఇంద్రుని కొరకు (లేదా ఇంద్రుని రూపంలో) దయచేయుము.
* అగ్నిః విభ్రాష్టి వసనః = అగ్నిదేవుడు అత్యంత ప్రకాశవంతమైన వస్త్రాలు కలవాడు (నీ అనుచరుడు).
* వాయుః చేతసి కద్రుకః = వాయుదేవుడు మనస్సులో చైతన్యాన్ని కలిగించే కద్రువ పుత్రులతో (సర్పాలతో) కూడినవాడు (నీ అనుచరుడు).
* సంవథ్సరః విషూవర్ణైః = విభిన్నమైన వర్ణాలు (ఋతువులు) కలిగిన సంవత్సర కాల పురుషుడు (నీ అనుచరుడు).
* నిత్యాః తే అనుచరాః తవ = (పైన చెప్పిన అగ్ని, వాయువు, సంవత్సరం) వీరందరూ నీ యొక్క నిత్య అనుచరులు (సేవకులు).
* సుబ్రహ్మణ్యోం, సుబ్రహ్మణ్యోం, సుబ్రహ్మణ్యోం = ఓ సుబ్రహ్మణ్య స్వామీ, నీకు ఆహ్వానం, నీకు ఆహ్వానం, నీకు ఆహ్వానం!
తాత్పర్యం:
ఓ ఇంద్ర స్వరూపుడైన సుబ్రహ్మణ్య స్వామీ! అసమానమైనవి, తేజోవంతమైనవి, పచ్చని వర్ణం కలిగినవి అయిన వేలాది సర్పశక్తులతో కూడి మా వద్దకు దయచేయుము. అత్యంత ప్రకాశవంతమైన అగ్ని, చైతన్య స్వరూపమైన వాయువు, వివిధ ఋతువులతో కూడిన కాలపురుషుడు - వీరందరూ నీ నిత్య సేవకులే. ఓ సుబ్రహ్మణ్యుడా, నిన్ను ఆహ్వానిస్తున్నాము!
యోగ మరియు ఆధ్యాత్మిక విశేషాలు:
ఈ మంత్రం సర్ప సూక్తం యొక్క శిఖరం లాంటిది. ఇది మొదటి రెండు మంత్రాలలో ఆరాధించబడిన సర్పశక్తులన్నింటికీ అధిపతి ఎవరో స్పష్టంగా ప్రకటిస్తుంది.
* ఇంద్రుడు మరియు సుబ్రహ్మణ్యుడు: వేదాలలో ఇంద్రుడు దేవతలకు రాజు, శత్రు సంహారకుడు. ఇక్కడ "ఇంద్రాయ ఆ యాహి" అనడంలో రెండు అర్థాలున్నాయి.
* యోగార్థం: ఇంద్రియములకు అధిపతి ఇంద్రుడు, అనగా జీవాత్మ. "ఓ సుబ్రహ్మణ్య స్వామీ, నా జీవాత్మను ఆవహించి, నా ఇంద్రియములను నీ అధీనంలోకి తీసుకుని, నన్ను నడిపించడానికి రా" అని సాధకుడు ప్రార్థిస్తున్నాడు. దేవతల సేనాధిపతి అయిన సుబ్రహ్మణ్యుడు సాధకునిలోని ఇంద్రియాలను, మనస్సును జయించడానికి సహాయం చేసే గురుశక్తి.
* దేవతార్థం: ఇంద్రునికి సహాయం చేయడానికి వచ్చినవాడివి, లేదా ఇంద్రునికన్నా అధికుడవు అయిన ఓ సుబ్రహ్మణ్యా, రా అని అర్థం.
* సహస్రయుక్ - సహస్రారం: "వేయింటితో కూడినవాడవై" అనడం కేవలం సంఖ్య కాదు. ఇది యోగశాస్త్రంలోని సహస్రార చక్రాన్ని సూచిస్తుంది. వేయి దళాలు కలిగిన ఈ పద్మం శిరస్సులో ఉండే చైతన్య కేంద్రం. కుండలినీ శక్తి సహస్రారాన్ని చేరినప్పుడు సాధకునికి ఆత్మజ్ఞానం కలుగుతుంది. "ఓ సుబ్రహ్మణ్యా, నా సహస్రారాన్ని నీ వేలాది శక్తులతో వికసింపజేయడానికి రా" అని దీని అంతరార్థం.
* అగ్ని, వాయు, కాలం - ఆయన సేవకులు: ఇది సుబ్రహ్మణ్య తత్వాన్ని అత్యున్నత స్థాయిలో నిలబెడుతుంది.
* అగ్ని: ఇది మనలోని జఠరాగ్ని (జీర్ణశక్తి), యోగాగ్ని (తపశ్శక్తి), జ్ఞానాగ్ని (వివేచన శక్తి). ఈ సకల అగ్ని స్వరూపాలు సుబ్రహ్మణ్యుని ఆధీనంలో ఉన్నాయి. ఆయన అనుగ్రహం లేనిదే ఏ యోగశక్తీ సిద్ధింపదు.
* వాయువు: ఇది ప్రాణశక్తి. చేతసి కద్రుకః అనడం ద్వారా వాయువుకూ, సర్పశక్తికీ (ప్రాణశక్తికి) ఉన్న సంబంధాన్ని స్పష్టం చేశారు. ప్రాణాయామం ద్వారా మనస్సును, ప్రాణాన్ని నిలపాలనుకునే సాధకునికి అధిపతి సుబ్రహ్మణ్యుడే.
* సంవథ్సరః (కాలం): కర్మబంధానికి, జనన మరణ చక్రానికి కారణం కాలమే. అటువంటి కాలం కూడా సుబ్రహ్మణ్యునికి సేవకుడే. అంటే, ఆయనను ఆశ్రయిస్తే కాలాతీత స్థితిని, మోక్షాన్ని పొందవచ్చు.
* సుబ్రహ్మణ్యోం - బీజాక్షర ఆహ్వానం: సూక్తం చివర మూడుసార్లు "సుబ్రహ్మణ్యోం" అని ఉచ్ఛరించడం ఒక శక్తివంతమైన ఆహ్వాన మంత్రం.
* సు: అంటే శుభమైన, మంచి.
* బ్రహ్మణ్య: అంటే బ్రహ్మజ్ఞానం తెలిసినవాడు, బ్రహ్మ పదార్థమే అయినవాడు, వేదములకు ప్రియమైనవాడు.
* మొత్తంగా, "ఓ శుభకరమైన బ్రహ్మజ్ఞాన స్వరూపుడా!" అని అర్థం. ఈ నామ స్మరణతో సాధకుడు తను ఆరాధించే శక్తి యొక్క అసలు స్వరూపం జ్ఞానమే అని గ్రహించి, ఆ జ్ఞానం కొరకే తన సాధన అంతా అని నిశ్చయించుకుంటాడు.
ఈ విధంగా, ఈ సూక్తం సర్ప రూపంలో ఉన్న ప్రాణ/కుండలినీ శక్తిని ఆరాధిస్తూ, ఆ శక్తికి మూలమైన జ్ఞానమూర్తి, గురు స్వరూపుడైన శ్రీ సుబ్రహ్మణ్య స్వామికి ఆత్మ నివేదన చేసుకోవడంతో పరిసమాప్తం అవుతుంది.
